Kun je twee vreemde talen tegelijk leren?

Je hebt Duits nodig voor je werk, maar wilt ook Engels leren voor een reis. Moet je met de ene taal wachten tot je de andere beheerst? Je kunt twee vreemde talen tegelijk leren. De praktische vraag is hoeveel ruimte je week biedt om beide te oefenen.

Een tweede taal betekent meer dan een extra les volgen. Er komen woorden bij om te herhalen, opnames om te beluisteren en gesprekken om te oefenen. Bepaal daarom eerst wat je in elke taal wilt kunnen. Daarmee kun je je tijd verdelen en later beoordelen of je planning haalbaar is.

1. Bepaal waarvoor je elke taal nodig hebt

Twee talen hoeven geen twee even grote projecten te zijn. Je voorbereiden op een sollicitatiegesprek in het Duits vraagt iets anders dan eten bestellen in het Engels. Voor het gesprek moet je werkervaring kunnen toelichten en vragen beantwoorden. Voor de reis kun je beginnen met een paar situaties die je waarschijnlijk tegenkomt.

Maak beide doelen concreet: ‘In het Duits over mijn vorige baan vertellen en vervolgvragen beantwoorden’ en ‘In het Engels naar een gerecht vragen en lunch bestellen’. Dat zijn taken die je kunt oefenen en controleren. ‘Beter worden in beide talen’ helpt nauwelijks bij het kiezen van een oefening als je een halfuur hebt.

Heeft een van de doelen een deadline, geef die taal dan voorrang. Zijn beide dringend, bekijk dan eerst hoeveel werk er voor elk nodig is. Misschien moet je meer tijd vrijmaken, het doel beperken of een deadline verschuiven. Met een tweede cursus krijg je er geen vrije uren bij.

2. Kun je met beide talen vanaf nul beginnen?

Dat kan, maar in de eerste weken leer je twee reeksen onbekende klanken, uitdrukkingen en leesregels. Als je nog weinig ervaring met zelfstandig leren hebt, moet je bovendien uitzoeken welke materialen en manier van herhalen bij je passen.

Je kunt het jezelf makkelijker maken door eerst met één taal een routine op te bouwen. Kun je eerder behandelde stof ophalen zonder steeds opnieuw te beginnen? Begrijp je een korte beginnersdialoog en kun je een paar bekende vragen beantwoorden? Lukt het om herhaling bij te houden? Dat geeft een beter beeld van de ruimte voor een tweede cursus.

Je hoeft B1 niet als vaste toegangseis voor een tweede taal te zien. Iemand die een taal dagelijks gebruikt heeft een andere week dan iemand die alleen in het weekend een lesboek openslaat. Kijk naar wat je al kunt en hoeveel tijd het kost om dat te blijven oefenen.

Wil je toch meteen met beide beginnen, houd de eerste taken klein. Leer je bijvoorbeeld in de ene taal voorstellen en oefen in de andere een eenvoudige aankoop. Elke cursus kan daarbij zijn eigen volgorde volgen. Verwacht alleen niet dat je meteen alle vaardigheden in beide talen snel ontwikkelt.

3. Geef elke taal een plek in je week

Begin met de tijd die je echt kunt vrijhouden. Het voorbeeld hieronder beslaat drie uur per week. Duits krijgt voorrang, met vier keer een halfuur; voor Engels zijn twee blokken ingepland. Dit is een voorbeeld van een verdeling, geen verplicht minimum of belofte over het niveau dat je zult bereiken.

Maak binnen elk blok ook ruimte voor eerder behandelde stof. Anders komen er in beide cursussen steeds nieuwe onderwerpen bij zonder dat je vertrouwde uitdrukkingen leert gebruiken. Houd de materialen per taal bij elkaar, zodat je niet eerst tien minuten naar de juiste opname zoekt.

Je kunt beide talen ook op dezelfde dag oefenen. Rond één taak af voordat je wisselt: controleer je antwoorden, noteer wat je wilt herhalen en sluit het materiaal. Als je om de paar minuten tussen onafgemaakte oefeningen wisselt, wordt het lastig om bij te houden wat je hebt gedaan.

Heb je per week maar één of twee korte momenten beschikbaar, geef dan één taal de meeste aandacht en houd het doel voor de andere klein. Voor je plezier naar een lied luisteren kan prima, maar vraagt een andere inzet dan een tweede cursus volgen.

4. Pak verwarring aan met concrete voorbeelden

Soms schiet een woord uit de andere taal je te binnen. Of je denkt dat een bekend ogend woord ook dezelfde betekenis heeft. Overeenkomsten kunnen helpen bij het herkennen, maar je moet je vermoeden wel controleren. Ook bij twee heel verschillende talen moet je de uitspraak, woordenschat en het gebruik van uitdrukkingen afzonderlijk leren.

Komt dezelfde verwarring terug, noteer dan precies wat het verschil is. Een paar korte voorbeeldzinnen geeft je iets om mee te oefenen.

Een voorbeeld voor wie Engels leert
Can you send me the receipt? — Kun je me de bon sturen?
Can you send me the recipe? — Kun je me het recept sturen?

Als je voor recept per ongeluk receipt gebruikt, koppel dan elke zin aan een situatie. Na een aankoop vraag je om de bon; na een lekkere maaltijd vraag je om het recept. Leg de voorbeelden weg en formuleer beide vragen opnieuw vanuit die situaties.

Zo’n verwisseling kan ook ontstaan onder invloed van het Nederlands. Eén fout bewijst dus niet dat de tweede vreemde taal de eerste in de weg zit. Noteer de vergissingen die je zelf maakt, in plaats van alle mogelijke verschillen te verzamelen.

Een korte vergelijking kan het onderscheid verduidelijken. Oefen daarna weer binnen één taal: beantwoord een vraag, beschrijf iets of maak een dialoog af. Controleer of je de juiste uitdrukking kunt vinden zonder naar het voorbeeld te kijken.

5. Controleer de planning voordat je meer toevoegt

Bekijk na twee weken wat er van je planning terecht is gekomen. Je controleert dan of de indeling in je leven past; je hoeft in die tijd geen sprong in taalniveau te maken. Kregen beide talen de geplande aandacht? Kwam je terug op eerdere stof? Werd de belangrijkste taal steeds naar later verschoven?

Kies per taal een kleine taak om te zien wat je hebt onthouden. Beantwoord in het Duits een bekende sollicitatievraag met een ander detail. Bestel in het Engels iets wat niet in de oorspronkelijke cafétekst stond. Kijk waar je zelfstandig verder kunt en waar je de tekst nog nodig hebt.

Blijft herhalen liggen, verminder dan eerst de hoeveelheid nieuwe stof. Raakt de belangrijkste taal haar plek in de week kwijt, pauzeer dan de nieuwe lessen voor de andere taal. Bekende opnames of zinnen kun je af en toe herhalen terwijl je aan het dringendere doel werkt.

Houd voor elke taal apart bij wat je kunt. Je eerste maand Engels vergelijken met Duits dat je al jaren gebruikt vertelt weinig over de vraag of deze planning werkt.

Veelgestelde vragen over twee talen leren

Duurt het twee keer zo lang?

Daar is geen vaste vermenigvuldigingsfactor voor. Je kunt wel tellen hoeveel tijd elke taal krijgt. Verdeel je drie uur over twee cursussen, dan krijgt geen van beide de volle drie uur. Stem je doelen daarop af, in plaats van voor beide cursussen je oude tempo te verwachten.

Kan ik beter twee heel verschillende talen kiezen?

Kies talen waarvoor je een reden hebt om ze te gebruiken. Bij verwante talen kun je op overeenkomsten voortbouwen, maar moet je verschillen controleren. Minder verwante talen hebben andere onbekende kenmerken. In beide gevallen heb je tijd nodig om te oefenen.

Kan ik een nieuwe taal leren via een taal die ik al ken?

Probeer een korte les en kijk of je de instructies zonder vertalen begrijpt. Moet je voor de uitleg zelf telkens woorden opzoeken, kies dan voorlopig een cursus in een taal die je goed begrijpt. Je kunt deze aanpak later opnieuw proberen.

Schrijf vóór de start van een tweede cursus voor elke taal één doel op en plan de eerste week in. Dan zie je of er werkelijk ruimte is voor beide, of dat twee cursussen voorlopig om dezelfde vrije avond vragen.